KEDİ UZANAMADIĞI CİĞERE NEDEN MUNDAR DER?

KEDİ UZANAMADIĞI CİĞERE NEDEN MUNDAR DER?

Atasözleri ve deyimler açısından oldukça zengin bir dilimiz var. Dedim ki “Neden bunlarla ilgili yazılar paylaşmıyorum?” O yüzden buyurun efendim, atasözleri ve deyimler serimizin ilkiyle başlıyorum 🙂

Bu atasözünün anlamını birçoğunuz biliyorsunuzdur. Ama kısaca açıklamak gerekirse istediğimiz ama ulaşamadığımız bir şey olduğunda o şeyin değerini düşürmek, onu istemiyormuş gibi davranmak.

Bu atasözünü bilişsel uyumsuzluk (cognitive dissonance) kavramıyla açıklayabiliriz. İnsanlar zihinlerindeki her şeyi bir dengeye oturtmaya çalışır. Psikolojik olarak iç tutarlılığa ihtiyaç duyarız. Bunu yapamadığımızda bu bizde bir stres doğurur. Bu tutarlılığı sağlamak için de birtakım tutum, davranış ve düşünce değişikliklerine gideriz. 

Bu örneğimizden yola çıkarsak, çabamızın beyhude olması ihtimaline karşı duygusal yatırımımızı ve çabamızı geri çekerek bilişsel uyumsuzluğu azaltmaya çalışırız. Pozitif benlik algısını korumak için bir şeye ulaşamayacağımızı düşünüyorsak gözümüzde onun değerini düşürürüz. Bunun amacı hayal kırıklığından kaçınmak ya da onu en aza indirmektir.

Aynı zamanda araştırmalara göre gelecekte hissedeceğimizi düşündüğümüz duyguların, yargılarımız ve davranışlarımız üzerinde şimdiye göre daha büyük bir etkisi vardır. Herhangi bir şeyin gelecekte bizi daha fazla tatmin edeceğini düşünüyorsak motivasyonumuz artar ve daha çok çabalarız.

Kaynak:

1- Sjåstadi, H.,Baumeister, R., Ent, M. (2020). Greener grass or sour grapes? How people value future goals after initial failure. Journal of Experimental Social Psychology.